ลักษณะทางพันธุกรรม

ลักษณะทางพันธุกรรม

ลักษณะทางพันธุกรรม  หมายถึง  ลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่ถูกควบคุมโดยกรดนิวคลีอิกชนิด DNA หรือ RNA ที่สามารถถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นต่อๆไป โดยอาศัยเซลล์สืบพันธุ์หรือเซลล์ชนิดอื่นๆ เป็นสื่อกลางในการถ่ายทอด

ประเภทของลักษณะทางพันธุกรรม

ลักษณะทางพันธุกรรมแบ่งได้เป็น 2 ประเภท

1.ลักษณะที่มีความแปรผันไม่ต่อเนื่อง (Discontinuous variationเป็นลักษณะพันธุกรรมที่

 

               –  แยกความแตกต่างกันได้อย่างชัดเจน

              –   มักถูกควบคุมด้วยยีนน้อยคู่

–  มันเกี่ยวข้องกันทางด้านคุณภาพ

            –  ตัวอย่างเช่น การห่อลิ้น  การถนัดใช้มือขวาหรือมือซ้าย  จำนวนชั้นของหนังตา คนผิวเผือกกับคนผิวปกติ  การมีหรือไม่มีลักยิ้ม  การเวียนของขวัญ  พันธุกรรมหมู่เลือด  การมีหรือไม่มีติ่งหู เป็นต้น

2.ลักษณะที่มีความแปรผันต่อเนื่อง (Continuous variation)

 

เป็นลักษณะพันธุกรรมที่

               –  ไม่สามารถแยกความแตกต่างได้อย่างชัดเจน

               –  มักถูกควบคุมด้วยยีนหลายคู่ ( Polygenes หรือ Multipel genes )

              –   มักเกี่ยวข้องกับทางด้ายปริมาณ

              –  ตัวอย่างเช่น  สีผิวของคนปกติ  น้ำหนัก  ส่วนสูง  ผลผลิต  ระดับสติปัญญา เป็นต้น

 

คำศัพท์ที่ควรทราบในการศึกษาพันธุศาสตร์

           

 

 เซลล์สืบพันธุ์ (Gamete หรือ Sex cell) หมายถึง ไข่ (egg) หรือ สเปิร์ม   (sperm) ซึ้งเป็นโครงสร้างที่บรรจุสารพันธุกรรมที่จะถ่ายทอดไปยังรุ่นลูกเมื่อมีการปฏิสนธิเกิดขึ้น ในเซลล์สืบพันธุ์จะไม่มียีนที่เป็นอัลลีล (Allele) กัน

ลักษณะเด่น (Dominance) หมายถึง ลักษณะที่ปรากฏออกมาในรุ่นลูกหรือรุ่นต่อๆ ไปเสมอ

ลักษณะด้อย (Recessive) หมายถึง ลักษณะที่ไม่มีโอกาสปรากฏในรุ่นต่อไป เป็นยีนที่แฝงอยู่จะถูกข่มโดยยีนเด่น

ยีน (Geneหมายถึง หน่วยควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตซึ่งเป็นสารเคมีจำพวกกรดนิวคลีอิกโดยเฉพาะ DNA จะพบมากที่สุด หรือ RNA ในไวรัสบางชนิดและไวรอยด์

โฮโมไซกัสยีน (Homozygous gene หมายถึง ยีนที่เหมือนกันอยู่ด้วยกัน  เช่น TT ,tt , aaเป็นต้น

เฮเทอโรไซกัสยีน (Heterozygous geneหมายถึง ยีนที่ต่างกันอยู่ด้วยกัน เช่น Tt , Aa เป็นต้น

จีโนไทป์ (Genotypeหมายถึง ลักษณะหรือแบบของยีนที่ควบคุมลักษณะ จำแนกได้ 3 ประเภท คือ

1.Homozygousgenotype เป็นจีโนไทป์ที่ประกอบด้วยยีนเด่นหมือนกัน อาจเรียกว่า พันธุ์แท้ ซึ่งมี 2 ประเภทคือ

– Homozygous  dominanceเป็นจีโนไทป์ที่ประกอบด้วยยีนเด่นเช่น AA , TT มักเรียกว่า พันธุ์แท้ของลักษณะเด่น

– Homozygous  recessiveเป็นจีโนไทป์ที่ประกอบด้วยยีนด้อยเช่นtt, ssมักเรียกว่า พันธุ์แท้ของลักษณะด้อย

2.Heterozygousgenotypeเป็นจีโนไทป์ที่ประกอบด้วยยีนต่างกัน มักเรียกว่า พันธุ์ทาง  เช่นTt , Ss

3. Hemizygousgenotypeเป็นจีโนไทป์ที่ประกอบด้วยยีนเพียงยีนเดียวในการควบคุมพันธุกรรมหนึ่งพันธุกรรม เช่น XcY

  ฟีโนไทป์ (Phenotype)หมายถึง ลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่ปรากฏออกมาเนื่องจากการแสดงออกของยีน และอิทธิพลของสิ่งแวดล้อม

โฮโมโลกัสโครโมโซม (Homologous chromosomeหมายถึง โครโมโซมที่เป็นคู่เหมือนกันมีขนาดและรูปร่างภายนอกเหมือนกัน (แต่ยีนภายในอาจแตกต่างกัน) โดยท่อนหนึ่งมาจากพ่ออีกท่อนหนึ่งมาจากแม่

โฮโมไซกัสโครโมโซม (Homozygous chromosome)   หมายถึง โครโมโซมที่เป็นโฮโมโลกัสกัน และมียีนที่เป็นโฮโมโลกัสกันอย่างน้อย 1 คู่

 1375161_543117652436968_458108878_n

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s